Operacje pokojowe - EGIPT 1973
Geneza działań polskich sił zbrojnych w Egipcie.
Siły pokojowe UNEF II powołano rezolucją S/RES/340 Rady Bezpieczeństwa z 25 października 1973 r. Ustanowiono je w celu nadzorowania zawieszenia ognia pomiędzy wojskami Egiptu i Izraela. Ponadto w wyniku porozumień ze stycznia 1974 r. i września 1975 r. UNEF II nadzorował przemieszczanie i dyslokację wojsk zwaśnionych krajów oraz sprawował kontrolę nad strefą buforową.
22 listopada 1973 roku podpisano porozumienie pomiędzy przedstawicielami ONZ oraz delegacjami z Polski i Kanady. W myśl tego postanowienia Polska zadeklarowała skierowanie ponad 800 żołnierzy (w tym m.in. żołnierzy 16 kołobrzeskiego batalionu powietrznodesantowego) do udziału w misji UNEF II. Skład jednostki polskiej tworzyły kompanie: dowodzenia i ochrony, transportowa, inżynieryjna, remontowa, budowlana i obsługi. Ponadto PKW utworzył szpital polowy dla potrzeb sił ONZ.
Do zadań kontyngentu polskiego należało:
Ponadto żołnierze WP służyli w składzie: międzynarodowej żandarmerii wojskowej ONZ, kwatery głównej UNEF II oraz samodzielnie kierowali oddziałami inżynieryjnymi i służby medycznej.
Operacja została zakończona w 1979 r. Ogółem pełniło w niej służbę 11 699 osób (w tym 4037 żołnierzy zawodowych, 7080 żołnierzy służby zasadniczej i 582 pracowników cywilnych). Państwa uczestniczące: Australia, Austria, Finlandia, Ghana, Indonezja, Irlandia, Kanada, Nepal, Panama, Peru, Polska, Senegal i Szwecja. Czas trwania: październik 1973 r. - czerwiec 1979 r.
Operacje pokojowe - Bośnia i Hercegowina.
Siły Implementacyjne IFOR NATO 1996 - 1997
Obecność wojskowa Polski w rejonie Bałkanów rozpoczęła się w połowie kwietnia 1992 r. w związku z przyjęciem przez Polskę zaproszenia Sekretarza Generalnego ONZ do udziału w Siłach Ochronnych ONZ w Jugosławii (UNPROFOR). Polski Kontyngent Wojskowy (PKW) składał się z batalionu operacyjnego liczącego 893 żołnierzy. Wraz z rozwojem sytuacji kontyngent był wzmacniany kolejnymi żołnierzami i w szczytowym okresie w lutym 1995 r. liczył 1245 żołnierzy. Polski kontyngent zakończył misję w siłach UNPROFOR w dniu 14 grudnia 1995 r. Zgodnie z porozumieniem pokojowym z DAYTON, 16 grudnia 1995 r. rozpoczęto w Bośni i Hercegowinie (BiH), w ramach misji pokojowej "Wspólny Wysiłek" operację wojskową międzynarodowych Sił Implementacyjnych IFOR. W operacji brało udział ok. 60 tys. żołnierzy z 32 państw. Założenia operacji IFOR przyjęte przez Radę Ambasadorów NATO 12 października 1995r. przewidywały realizację wojskowych aspektów planu pokojowego w BiH na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Polska wyraziła gotowość uczestniczenia w operacji IFOR, proponując skierowanie do BiH jednostki sformowanej na bazie 16 batalionu powietrznodesantowego zgłoszonego do uczestnictwa w operacjach Partnerstwa dla Pokoju (PdP). Rada Ministrów w dniu 5 grudnia 1995 r. podjęła decyzję o skierowaniu polskiego batalionu do udziału w Brygadzie Nordycko-Polskiej w ramach dywizji amerykańskiej. Przegrupowanie batalionu zakończono 5 lutego 1996r. Zasadniczym elementem PKW IFOR był 16 batalion powietrznodesantowy (POLBAT) wchodzący w skład wielonarodowej Brygady Nordycko-Polskiej (NORDPOLBDE) podporządkowanej 1 Dywizji Pancernej USA. Jego żołnierze stacjonowali w trzech miejscowościach: TESLIC (sztab batalionu, kompania szturmowa, kompania zaopatrzenia oraz plutony: łączności, saperów i medyczny); JELAH (kompania szturmowa, kompania wsparcia oraz pluton remontowy); ZEPCE (kompania szturmowa, wzmocniona przez pluton artylerii przeciwlotniczej). Ponadto Polacy pełnili służbę w sztabie Brygady Nordycko-Polskiej w miejscowości DOBOJ, w Nordyckiej Grupie Zabezpieczenia (PECS, Węgry), w Narodowej Grupie Zaopatrywania (PECS). Razem PKW IFOR liczył około 660 żołnierzy. Mandat IFOR był przewidziany na 12 miesięcy i kończył się 20 grudnia 1996 r. Jednakże cywilna część porozumienia z Dayton nie została do końca zrealizowana, dlatego na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1088 z dnia 12 grudnia 1996 r. Siły Implementacyjne zostały zredukowane do 40 tys. żołnierzy i przemianowane na siły stabilizujące SFOR.
Do głównych zadań 16 bpd ramach operacji IFOR należało: nadzorowanie strefy rozdzielenia, patrolowanie rejonów odpowiedzialności, zapewnienie siłom pokojowym możliwości przemieszczania się, utrzymywanie punktów kontrolnych na głównych drogach prowadzących do strefy rozdzielenia, kontrola broni i sprzętu wojsk stron konfliktu. Prowadzono także działalność humanitarną.
Po zakończeniu operacji IFOR, Polska została zaproszona do udziału w Siłach Stabilizujących (SFOR).
Operacje pokojowe - IRAK 2004/2005
Udział Polski w stabilizacji Iraku.
Polska poparła czynnie interwencję zbrojną przeciwko Irakowi rozpoczętą 20 marca 2003 r. przez państwa koalicji na czele z USA. Zgodnie z rezolucją RB NZ 1483, dla wsparcia narodu irackiego w odbudowie kraju do Iraku został wysłany Polski Kontyngent Wojskowy w sile 2500 żołnierzy. Wszedł on w skład Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe (WND-CP), której dowództwo powierzono Polsce. Dywizja otrzymała wsparcie NATO w zakresie rozpoznania i łączności.
W dniu 3 września 2003 r. Dywizja przejęła odpowiedzialność za strefę składającą się z 5 prowincji (Babil, Karbala, Diwanija, Nadżaf i Wasit). Obecnie strefa odpowiedzialności WND-CP obejmuje 2 z nich (Diwaniję i Wasit). Początkowo w WND CP uczestniczyły kontyngenty z 23 państw, obecnie tylko z 12: Armenii, Danii, Kazachstanu, Litwy, Łotwy, Mongolii, Polski, Rumunii, Słowacji, Ukrainy, Salwadoru i USA. Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku liczy obecnie 1450 żołnierzy i pracowników wojska.
Na bazie 16 bpd utworzona zostaje kompania "Alfa", dowodzona przez kpt. Marcina GILA, która na przełomie 2004/2005 roku weszła w skład Polskiej Grupy Bojowej III zmiany PKW IRAK. Kompania "A" wykonywała m.in. takie zadania jak patrolowanie rejonu odpowiedzialności oraz konwojowanie, prowadziła operacje "cordon&serach" jak również zajmowała się szkoleniem armii irackiej.
Operacje pokojowe - AFGANISTAN 2007/2008
Wydarzenia z 11 września 2001r. uświadomiły światu, że Afganistan jest jednym z głównych państw eksportujących narkotyki i udzielających schronienia osobą związanym z największymi zmachami terrorystycznymi.
Atak ten spowodował zawiązanie się koalicji państw chcących zlikwidować zgrupowania terrorystyczne w Afganistanie obalić rządy talibów. Jednak osiągnięcie celów militarnych nie rozwiązało problemu. Koalicjanci szybko zrozumieli, że nie udzielenie wsparcia krajowi, który przez wiele lat nękany był walkami, nieuchronnie doprowadzi do chaosu, a w efekcie do kolejnych konfliktów. I do powtórki sytuacji sprzed 2002r. Zatem przed społecznością międzynarodową stanęło zadanie wsparcia Afgańczyków w odbudowie ich ojczyzny.
Od sierpnia 2003 r. Sojusz Północnoatlantycki utrzymuje w Afganistanie Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security Assistance Force - ISAF). Wspomagając utrzymanie bezpieczeństwa w Afganistanie, próbuje rozwinąć nową koncepcję budowania bezpieczeństwa międzynarodowego obszarze wykraczającym poza dotychczasową strefę zainteresowania paktu. Siły ISAF działają zgodnie z mandatem Organizacji Narodów Zjednoczonych w ramach uprawnień przyznanych im w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1386 z 20 grudnia 2001r. i w następnych rezolucjach. Misja ta jest operacją NATO prowadzoną z zastosowaniem trzyszczeblowego systemu dowodzenia-strategicznego, operacyjnego i taktycznego, w rzeczywistych uwarunkowaniach, uwarunkowaniach w odległym teatrze działań. Obecnie ISAF przyjęły dowodzenie nad wszystkimi strefami przydzielonymi pięciu dowództwom regionalnym. Początkowo wojskami sojuszu kierowało Dowództwo Regionalne Stolicy - KABUL (Regional Command Capital-KABUL), później powstały strefy Północna i Zachodnia. W ubiegłym roku ISAF przyjęły pozostałe dwie strefy (Południe w lipcu, a Wschód w październiku) dotychczas kontrolowane przez wojska amerykańskie.
Wyzwaniem dla sił koalicyjnych są grupy przestępcze trudniące się produkcją i przemytem narkotyków. Przestępcy są zainteresowani destabilizacją sytuacji w kraju, bo sprzyja to ich interesom. Sformowanie silnej afgańskiej policji i wojska mogłoby niewątpliwie wpłynąć na ograniczenie narkotykowego biznesu.
Operacja w Afganistanie prowadzona jest jednocześnie z globalną walką z terroryzmem. Dlatego w sąsiedztwie misji NATO wojska amerykańskie prowadzą operację "Trwała wolność" (Operation Enduriing Freudom - OEF). Jej celem jest wsparcie procesu stabilizacji wprowadzonego przez ISAF oraz walka z terroryzmem.
W kwietniu 2007 do sił ISAF w Afganistanie dołączyli polscy żołnierze. Tworzą oni Polską Grupę Bojową, która weszła w skład 4 BCT (4th Brigade Combat Team).
16 batalion powietrznodesantowy został zobligowany do wystawienia wspólnie z 17 Brygadą Zmechanizowaną z Międzyrzecza II zmiany Polskiej Grupy Bojowej. Żołnierze batalionu w ilości blisko 300 pełnią obecnie służbę w składzie PKW Afganistan.
Geneza działań polskich sił zbrojnych w Egipcie.
Siły pokojowe UNEF II powołano rezolucją S/RES/340 Rady Bezpieczeństwa z 25 października 1973 r. Ustanowiono je w celu nadzorowania zawieszenia ognia pomiędzy wojskami Egiptu i Izraela. Ponadto w wyniku porozumień ze stycznia 1974 r. i września 1975 r. UNEF II nadzorował przemieszczanie i dyslokację wojsk zwaśnionych krajów oraz sprawował kontrolę nad strefą buforową.
22 listopada 1973 roku podpisano porozumienie pomiędzy przedstawicielami ONZ oraz delegacjami z Polski i Kanady. W myśl tego postanowienia Polska zadeklarowała skierowanie ponad 800 żołnierzy (w tym m.in. żołnierzy 16 kołobrzeskiego batalionu powietrznodesantowego) do udziału w misji UNEF II. Skład jednostki polskiej tworzyły kompanie: dowodzenia i ochrony, transportowa, inżynieryjna, remontowa, budowlana i obsługi. Ponadto PKW utworzył szpital polowy dla potrzeb sił ONZ.
Do zadań kontyngentu polskiego należało:
- zabezpieczenie transportu drogowego, przewozu osób, towarów, wody, żywności oraz paliw z portów i baz zaopatrzenia do poszczególnych kontyngentów rozlokowanych w strefie buforowej;
- sprawdzanie dla potrzeb sztabów i posterunków UNEF II terenów pod względem zaminowania, budowy dróg i innych urządzeń inżynieryjnych;
- opracowanie planów i założeń technicznych poszczególnych operacji w zakresie zabezpieczenia inżynieryjno - saperskiego;
- obsługa techniczna (naprawa i konserwacja) pojazdów własnych i pochodzących z krajów Europy Wschodniej;
- uzdatnianie wody do picia dla potrzeb kontyngentów narodowych;
- zabezpieczenie służby sanitarnej całych sił zbrojnych ONZ w tym zwłaszcza obsługa szpitala poliklinicznego oraz udzielanie specjalistycznej pomocy lekarskiej.
Ponadto żołnierze WP służyli w składzie: międzynarodowej żandarmerii wojskowej ONZ, kwatery głównej UNEF II oraz samodzielnie kierowali oddziałami inżynieryjnymi i służby medycznej.
Operacja została zakończona w 1979 r. Ogółem pełniło w niej służbę 11 699 osób (w tym 4037 żołnierzy zawodowych, 7080 żołnierzy służby zasadniczej i 582 pracowników cywilnych). Państwa uczestniczące: Australia, Austria, Finlandia, Ghana, Indonezja, Irlandia, Kanada, Nepal, Panama, Peru, Polska, Senegal i Szwecja. Czas trwania: październik 1973 r. - czerwiec 1979 r.
Operacje pokojowe - Bośnia i Hercegowina.
Siły Implementacyjne IFOR NATO 1996 - 1997
Obecność wojskowa Polski w rejonie Bałkanów rozpoczęła się w połowie kwietnia 1992 r. w związku z przyjęciem przez Polskę zaproszenia Sekretarza Generalnego ONZ do udziału w Siłach Ochronnych ONZ w Jugosławii (UNPROFOR). Polski Kontyngent Wojskowy (PKW) składał się z batalionu operacyjnego liczącego 893 żołnierzy. Wraz z rozwojem sytuacji kontyngent był wzmacniany kolejnymi żołnierzami i w szczytowym okresie w lutym 1995 r. liczył 1245 żołnierzy. Polski kontyngent zakończył misję w siłach UNPROFOR w dniu 14 grudnia 1995 r. Zgodnie z porozumieniem pokojowym z DAYTON, 16 grudnia 1995 r. rozpoczęto w Bośni i Hercegowinie (BiH), w ramach misji pokojowej "Wspólny Wysiłek" operację wojskową międzynarodowych Sił Implementacyjnych IFOR. W operacji brało udział ok. 60 tys. żołnierzy z 32 państw. Założenia operacji IFOR przyjęte przez Radę Ambasadorów NATO 12 października 1995r. przewidywały realizację wojskowych aspektów planu pokojowego w BiH na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Polska wyraziła gotowość uczestniczenia w operacji IFOR, proponując skierowanie do BiH jednostki sformowanej na bazie 16 batalionu powietrznodesantowego zgłoszonego do uczestnictwa w operacjach Partnerstwa dla Pokoju (PdP). Rada Ministrów w dniu 5 grudnia 1995 r. podjęła decyzję o skierowaniu polskiego batalionu do udziału w Brygadzie Nordycko-Polskiej w ramach dywizji amerykańskiej. Przegrupowanie batalionu zakończono 5 lutego 1996r. Zasadniczym elementem PKW IFOR był 16 batalion powietrznodesantowy (POLBAT) wchodzący w skład wielonarodowej Brygady Nordycko-Polskiej (NORDPOLBDE) podporządkowanej 1 Dywizji Pancernej USA. Jego żołnierze stacjonowali w trzech miejscowościach: TESLIC (sztab batalionu, kompania szturmowa, kompania zaopatrzenia oraz plutony: łączności, saperów i medyczny); JELAH (kompania szturmowa, kompania wsparcia oraz pluton remontowy); ZEPCE (kompania szturmowa, wzmocniona przez pluton artylerii przeciwlotniczej). Ponadto Polacy pełnili służbę w sztabie Brygady Nordycko-Polskiej w miejscowości DOBOJ, w Nordyckiej Grupie Zabezpieczenia (PECS, Węgry), w Narodowej Grupie Zaopatrywania (PECS). Razem PKW IFOR liczył około 660 żołnierzy. Mandat IFOR był przewidziany na 12 miesięcy i kończył się 20 grudnia 1996 r. Jednakże cywilna część porozumienia z Dayton nie została do końca zrealizowana, dlatego na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1088 z dnia 12 grudnia 1996 r. Siły Implementacyjne zostały zredukowane do 40 tys. żołnierzy i przemianowane na siły stabilizujące SFOR.
Do głównych zadań 16 bpd ramach operacji IFOR należało: nadzorowanie strefy rozdzielenia, patrolowanie rejonów odpowiedzialności, zapewnienie siłom pokojowym możliwości przemieszczania się, utrzymywanie punktów kontrolnych na głównych drogach prowadzących do strefy rozdzielenia, kontrola broni i sprzętu wojsk stron konfliktu. Prowadzono także działalność humanitarną.
Po zakończeniu operacji IFOR, Polska została zaproszona do udziału w Siłach Stabilizujących (SFOR).
Operacje pokojowe - IRAK 2004/2005
Udział Polski w stabilizacji Iraku.
Polska poparła czynnie interwencję zbrojną przeciwko Irakowi rozpoczętą 20 marca 2003 r. przez państwa koalicji na czele z USA. Zgodnie z rezolucją RB NZ 1483, dla wsparcia narodu irackiego w odbudowie kraju do Iraku został wysłany Polski Kontyngent Wojskowy w sile 2500 żołnierzy. Wszedł on w skład Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe (WND-CP), której dowództwo powierzono Polsce. Dywizja otrzymała wsparcie NATO w zakresie rozpoznania i łączności.
W dniu 3 września 2003 r. Dywizja przejęła odpowiedzialność za strefę składającą się z 5 prowincji (Babil, Karbala, Diwanija, Nadżaf i Wasit). Obecnie strefa odpowiedzialności WND-CP obejmuje 2 z nich (Diwaniję i Wasit). Początkowo w WND CP uczestniczyły kontyngenty z 23 państw, obecnie tylko z 12: Armenii, Danii, Kazachstanu, Litwy, Łotwy, Mongolii, Polski, Rumunii, Słowacji, Ukrainy, Salwadoru i USA. Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku liczy obecnie 1450 żołnierzy i pracowników wojska.
Na bazie 16 bpd utworzona zostaje kompania "Alfa", dowodzona przez kpt. Marcina GILA, która na przełomie 2004/2005 roku weszła w skład Polskiej Grupy Bojowej III zmiany PKW IRAK. Kompania "A" wykonywała m.in. takie zadania jak patrolowanie rejonu odpowiedzialności oraz konwojowanie, prowadziła operacje "cordon&serach" jak również zajmowała się szkoleniem armii irackiej.
Operacje pokojowe - AFGANISTAN 2007/2008
Wydarzenia z 11 września 2001r. uświadomiły światu, że Afganistan jest jednym z głównych państw eksportujących narkotyki i udzielających schronienia osobą związanym z największymi zmachami terrorystycznymi.
Atak ten spowodował zawiązanie się koalicji państw chcących zlikwidować zgrupowania terrorystyczne w Afganistanie obalić rządy talibów. Jednak osiągnięcie celów militarnych nie rozwiązało problemu. Koalicjanci szybko zrozumieli, że nie udzielenie wsparcia krajowi, który przez wiele lat nękany był walkami, nieuchronnie doprowadzi do chaosu, a w efekcie do kolejnych konfliktów. I do powtórki sytuacji sprzed 2002r. Zatem przed społecznością międzynarodową stanęło zadanie wsparcia Afgańczyków w odbudowie ich ojczyzny.
Od sierpnia 2003 r. Sojusz Północnoatlantycki utrzymuje w Afganistanie Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security Assistance Force - ISAF). Wspomagając utrzymanie bezpieczeństwa w Afganistanie, próbuje rozwinąć nową koncepcję budowania bezpieczeństwa międzynarodowego obszarze wykraczającym poza dotychczasową strefę zainteresowania paktu. Siły ISAF działają zgodnie z mandatem Organizacji Narodów Zjednoczonych w ramach uprawnień przyznanych im w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1386 z 20 grudnia 2001r. i w następnych rezolucjach. Misja ta jest operacją NATO prowadzoną z zastosowaniem trzyszczeblowego systemu dowodzenia-strategicznego, operacyjnego i taktycznego, w rzeczywistych uwarunkowaniach, uwarunkowaniach w odległym teatrze działań. Obecnie ISAF przyjęły dowodzenie nad wszystkimi strefami przydzielonymi pięciu dowództwom regionalnym. Początkowo wojskami sojuszu kierowało Dowództwo Regionalne Stolicy - KABUL (Regional Command Capital-KABUL), później powstały strefy Północna i Zachodnia. W ubiegłym roku ISAF przyjęły pozostałe dwie strefy (Południe w lipcu, a Wschód w październiku) dotychczas kontrolowane przez wojska amerykańskie.
Wyzwaniem dla sił koalicyjnych są grupy przestępcze trudniące się produkcją i przemytem narkotyków. Przestępcy są zainteresowani destabilizacją sytuacji w kraju, bo sprzyja to ich interesom. Sformowanie silnej afgańskiej policji i wojska mogłoby niewątpliwie wpłynąć na ograniczenie narkotykowego biznesu.
Operacja w Afganistanie prowadzona jest jednocześnie z globalną walką z terroryzmem. Dlatego w sąsiedztwie misji NATO wojska amerykańskie prowadzą operację "Trwała wolność" (Operation Enduriing Freudom - OEF). Jej celem jest wsparcie procesu stabilizacji wprowadzonego przez ISAF oraz walka z terroryzmem.
W kwietniu 2007 do sił ISAF w Afganistanie dołączyli polscy żołnierze. Tworzą oni Polską Grupę Bojową, która weszła w skład 4 BCT (4th Brigade Combat Team).
16 batalion powietrznodesantowy został zobligowany do wystawienia wspólnie z 17 Brygadą Zmechanizowaną z Międzyrzecza II zmiany Polskiej Grupy Bojowej. Żołnierze batalionu w ilości blisko 300 pełnią obecnie służbę w składzie PKW Afganistan.
Od kwietnia 2009 roku batalion bierze udział w V zmianie PKW ISAF w Afganistanie jako batalionowe Zgrupowanie Bojowe "ALFA".
10 września 2009r. ginie w Afganistanie Kpr. Marciniak, który wykonywał zadanie bojowe w składzie patrolu QRS.